Çalışma alanları

Şemaların dokunduğu alanlar

Şema Terapi, bugün yaşanan zorlukları erken dönemde oluşmuş kalıplar üzerinden anlar. Aşağıda bu kalıpların sıklıkla kendini gösterdiği alanları bulabilirsiniz. Listede olmayan bir konu için de yazabilirsiniz.

İlişkilerde Tekrar Eden Örüntüler

Farklı kişilerle benzer sonuçlara varan ilişkiler, terk edilme korkusu, güvenmekte zorlanma ya da aşırı bağımlılık.

  • Terk edilme ve kaybetme kaygısı
  • Güvensizlik ve "zarar görürüm" beklentisi
  • Yakınlık kurmakta ya da sürdürmekte zorlanma
  • Partneri sürekli sorgulama ve kontrol etme ihtiyacı

Değersizlik ve Kusurluluk Hissi

Kendini yetersiz, sevilmeye layık olmayan ya da "bir şeyler eksik" hissetme; bu hissin ilişkilere ve kararlara etkisi.

  • Yoğun utanç ve kendini saklama ihtiyacı
  • Eleştiriye aşırı duyarlılık
  • Depresif duygudurum ve isteksizlik
  • Başarıları içselleştirememe

Duygusal Yoksunluk ve Yalnızlık

İhtiyaçlarının görülmeyeceği, anlaşılmayacağı ya da korunmayacağı beklentisi; kalabalıkta bile yalnız hissetme.

  • Duyguları ifade etmekte zorlanma
  • İhtiyaç belirtmekten kaçınma
  • Sosyal ortamlarda "ait değilim" hissi
  • Derin bağlar kuramama

Kendini Feda Etme ve Onay Arayışı

Başkalarının ihtiyaçlarını sürekli öne koyma, hayır diyememe ve değerini başkalarının takdirine bağlama.

  • Sınır koymakta zorlanma ve suçluluk
  • Başkalarının onayına fazlaca ihtiyaç duyma
  • Kendi isteklerini bastırma ve bastırılmış öfke
  • Boyun eğme ve çatışmadan kaçınma

Mükemmeliyetçilik ve Yüksek Standartlar

Hiçbir şeyin yeterince iyi olmadığı hissi, sürekli performans baskısı ve dinlenememe.

  • Acımasız iç eleştirmen
  • Performans kaygısı ve erteleme döngüsü
  • Aşırı sorumluluk duygusu
  • Tükenmişlik ve keyif alamama

Kaygı ve Güvende Hissedememe

Her an kötü bir şey olacakmış hissi, bedensel kaygı belirtileri ve kontrol ihtiyacı.

  • Kontrol edilemeyen endişeler
  • Panik ve bedensel belirtiler
  • Sağlıkla ya da felaketle ilgili kaygılar
  • Belirsizliğe tahammül edememe

Duyguları Bastırma ve Kontrol

Duyguları göstermenin zayıflık ya da tehlike olduğu inancı; mesafeli, "soğuk" ya da aşırı rasyonel görünme.

  • Öfke, üzüntü ve sevinci ifade edememe
  • Yakınlarla duygusal mesafe
  • Kendiliğindenliği kaybetme
  • Bedensel gerginlik

Erteleme ve Öz-Düzenleme

Hedeflere yönelmekte, sıkıcı ama gerekli işleri sürdürmekte ve dürtüleri yönetmekte zorlanma.

  • Sürekli son dakikaya bırakma
  • Başladığı işi bitirememe
  • Hayal kırıklığına tahammülsüzlük
  • Yetersizlik ve başarısızlık beklentisi

Bu başlıklar birer tanı değil, Şema Terapi'nin ele aldığı yaşantı alanlarıdır. Birden fazlasında kendinizi bulmanız olağandır; süreçte hangi örüntülerin öne çıktığını birlikte anlarız.

Şema Terapi nedir?